NIWO Calculatie - Leerstof volgens CBR-stijl
Deze leerstof is gemaakt zoals het CBR/NIWO het examen stelt: korte situatie, tabel met gegevens, een duidelijke vraag en strak afronden. Je leert vooral hoe je denkt zoals het examen.
1) Wat vraagt CBR bij calculatie?
CBR stelt vaak vragen met:
- een korte situatie
- een kostprijs per kilometer
- een tabel (bijvoorbeeld per dag)
- een duidelijke vraag
- regels voor afronden (bijv. 1 cijfer achter de komma)
2) Belangrijk: totale km vs beladen km
Totale kilometers
Totale km zijn alle gereden kilometers: met lading en leeg. Op alle totale km maak je kosten.
Beladen kilometers
Beladen km zijn de kilometers met lading. Dit zijn meestal de kilometers waar je geld mee verdient.
Kosten maak je op alle kilometers, maar je verdeelt die kosten over alleen de beladen kilometers.
3) Kostprijs per beladen kilometer
De vraag "Wat is de kostprijs per beladen kilometer?" betekent:
Wat kost 1 kilometer waar je geld mee verdient, als je ook lege kilometers rijdt?
4) Stappenplan (altijd zo doen op examen)
- Tel alle totale kilometers bij elkaar op
- Tel alle beladen kilometers bij elkaar op
- Bereken de totale kosten
- Deel totale kosten door beladen kilometers
- Zet om naar centen
- Rond af zoals gevraagd
5) Voorbeeldvraag (CBR-stijl)
Een vrachtauto is verhuurd per beladen kilometer. De kostprijs is EUR 0,95 per kilometer. In een week zijn de volgende gegevens verzameld:
| Dag | Totale kilometers | Beladen kilometers |
|---|---|---|
| Maandag | 380 | 310 |
| Dinsdag | 450 | 300 |
| Woensdag | 540 | 490 |
| Donderdag | 390 | 300 |
| Vrijdag | 410 | 340 |
Vraag: Wat is de kostprijs per beladen kilometer voor dit transport?
Vul het bedrag in cent per kilometer in. Gebruik een komma en rond af op een cijfer achter de komma. Bijvoorbeeld: 10,2 (niet 10.2 en niet 10,21).
6) Uitleg van de voorbeeldvraag (CBR-stappen)
Stap 1 - Totale kilometers optellen
380 + 450 + 540 + 390 + 410 = 2.170 km
Stap 2 - Beladen kilometers optellen
310 + 300 + 490 + 300 + 340 = 1.740 km
Stap 3 - Totale kosten berekenen
Kostprijs is EUR 0,95 per totale kilometer:
2.170 km x EUR 0,95 = EUR 2.061,50
Stap 4 - Kosten verdelen over beladen km
EUR 2.061,50 / 1.740 km = EUR 1,185 per beladen km
Stap 5 - Omzetten naar centen
EUR 1,185 = 118,5 cent
Stap 6 - Afronden zoals gevraagd
Afronden op 1 decimaal en komma gebruiken:
Juiste antwoord: 118,5 cent per kilometer
7) Waarom is dit hoger dan EUR 0,95?
Omdat je ook lege kilometers rijdt. Lege km kosten geld, maar leveren geen geld op. Daarom worden de kosten verdeeld over minder kilometers (alleen beladen km) en wordt het bedrag per beladen km hoger.
8) Typische CBR-fouten (let op)
- Alleen EUR 0,95 omzetten naar cent - fout
- Delen door totale km in plaats van beladen km - fout
- Verkeerd afronden of punt gebruiken in plaats van komma - fout
9) Samenvatting
- Kosten maak je op totale km
- Je verdeelt die kosten over beladen km
- Antwoord in cent, met komma, 1 decimaal